Thời gian đọc: 8 phút

Dẫu bề ngoài luôn giữ thái độ khinh bạc mỗi khi có ai tỏ vẻ hâm mộ việc đọc nhiều sách của tôi bằng cách đáp: “Đọc là một kỹ năng thôi mà. Ai chẳng làm được”, nhưng quả thật trong tôi luôn ẩn hiện những suy nghĩ về ý nghĩa của đọc sách. Ý nghĩa đơn giản nhất ngày nhỏ là đọc sách cũng giống như nghe nhạc, xem phim, đánh điện tử (đều là những món tôi thích!),… là một hoạt động giải trí bởi quả thật tôi đã tìm được nhiều niềm vui trong đó. Khi đọc tới 5-700 cuốn thì có một sự tự đại mà chính bản thân cảm thấy xấu hổ (pha thích thú) rằng bằng việc đọc sách, ta thông thái, sâu sắc hơn người khác. Năm 2022 quả là một năm tuyệt vời khi cuối cùng, đọc sách đã hiện lên trong tôi ở một diện mạo hoàn toàn mới dù trông hoàn toàn tầm thường, thậm chí mô phạm, sáo mòn: Một người bạn.

Tất cả chúng ta đều hiểu sự trưởng thành của một người không thể chỉ tới từ sách vở. Trải nghiệm – thực hành là một trong những khía cạnh khác, đôi khi là hoàn toàn khác so với đọc sách. Năm 2022 đã mang cho tôi những trải nghiệm mà bên Phật giáo gọi là: “Ta không vào địa ngục thì ai vào địa ngục”. Một sự tra tấn đồng loạt ở tất cả các phía. Một câu chuyện nghe vô cùng quen thuộc, đậm chất self-help, ngôn tình và chắc chắn ai ở đời cũng từng nghe qua. Phải, nhưng đó chính là điều lớn lao vô cùng mà bao năm qua tôi mới thật sự cảm thấy: Nhìn những cái cũ rích ở một cái nhìn hoàn toàn mới. Một thiên đường nơi chính hạ giới này. Giống y như Andrei Bolkonsky cảm thấy trong cơn thập tử, khi những gì chàng giễu cợt cả cuộc đời nay hiện lên dưới ánh sáng khác. Hay như Thích Nhất Hạnh trong một đêm như bao nhiêu đêm khác, đứng trước khu vườn đã thân thuộc quá nhiều năm, bỗng nhìn thấy, cảm thấy tất cả dù trước mắt chỉ là một màu đen kịt. Tôi đoán nó cũng giống như dân chơi nấm (dù tôi chưa chơi bao giờ, chỉ nghe miêu tả), chỉ khác là loại nấm này có tác dụng vĩnh cửu =))))))

Tôi đã bắt đầu một năm 2022 đọc sách mà hoàn toàn chẳng có định hướng gì. Thế nhưng, khi địa ngục lần lượt mở ra, không phải là sách vở cứu vớt tôi, mà nó đích thị là một cái tôi khác, hoàn toàn không do chủ đích, đã song hành với tôi như hai đường thẳng song song. Tôi đã mỉm cười quay sang nhìn nó, cảm ơn bản thân mình đã hình thành cái tôi này trong mấy chục năm qua. Cùng nhau, giống như truyện tu tiên mà nói thì, chúng tôi phi thăng, lên một tầng của những thứ cơ bản nhất, nhỏ bé nhất, cũ rích nhất, sáo mòn nhất. Thật thú vị khi từ bây giờ, việc đọc sách mỗi năm, dù hoàn toàn không định hướng và chủ đích, có thể coi như một tiên tri về sự phát triển của bản thân.

Sau đây là top 10 sách năm qua của tôi:

  1. Kama Sutra

Phàm những kinh sách cổ đều hay cả. Tôi luôn thích đọc kinh của các tôn giáo hay những áng thơ văn cổ. Những suy nghĩ có phần thô và thậm chí đối ngược với bản thân vẫn mang đến những sự thích thú rất nguyên thủy. Sự nổi tiếng của Kama Sutra về khoản các tư thế chơi nhau đã làm mờ những phần khác cực kỳ thú vị của nó. Sutra là kinh, tức là rất cơ bản, bài bản. Còn Kama là sự hưởng lạc. Dân chơi đều hiểu sự hưởng lạc không bắt đầu mà cũng không phải kết thúc ở linh tinh tình phộc. Nó bắt đầu từ một ý niệm và kết thúc bằng việc xóa sạch mọi thứ. Kama Sutra đúc kết mọi giai đoạn đó.

  1. Thiền Phật giáo: Nguyên thủy và phát triển – Viên Minh

Là một người đã tu thiền cả thập kỷ, được học hành bài bản ở chùa thế nhưng tới tận năm nay, tôi mới thấy mình đúng là ếch ngồi đáy giếng. Nói vậy không có nghĩa là hơn 10 năm thiền qua là lãng phí. Chẳng có gì là lãng phí hết. Cuốn sách này là một dạng thống kê để có một cái nhìn toàn cảnh hơn về thiền. Thiền không phải là cái gì cao siêu mà ngược lại, là thứ cơ bản nhất trong những thứ cơ bản nhất. Nói theo trend (dù không hoàn toàn đúng) thì nó cũng như dòng chảy của nước vậy. Những ai hoàn toàn không theo Phật giáo cũng có thể học thiền (nhưng phải đúng cách) để mang lại rất nhiều điều tốt đẹp cho bản thân, giống như ai cũng có thể uống một cốc nước từ nguồn mạch tinh khiết trong núi.

  1. Tây du ký

Một niềm vui sướng vô ngần khi đọc Tây du ký. Nó giống như một câu Đường Huyền Trang nói trong sách, đại để là ai có thể ngắm mây trời là người đó đã đủ hạnh phúc  lắm rồi. Sách buồn cười vkl và hoàn toàn không lên gân. Mọi thứ nước chảy mây trôi tự nhiên nhưng thấm thía lắm. Nói một câu vu vơ mà đôi khi bao hàm cả vạn vật. Đúng là sức mạnh của những người có bút lực cao. Một nét thủy mặc trên giấy mà như cả mùa xuân muôn sắc tràn về.

  1. Vạn diệp tập

Xưa nay tôi chỉ coi thơ như một dạng thức ăn tinh thần. Đọc một bài thơ hay như thấy muôn vàn sợi lông khẽ xoay khi tiến khi lùi ở mọi cái lỗ trên cơ thể. Lần đầu tiên trong đời, sau mấy chục năm yêu thơ, tôi nhận ra thơ có sức mạnh khủng khiếp thế nào. Cái cuốn Vạn diệp tập này, cũng như ba cuốn nêu trên, cũng chẳng phải viết về cái gì to tát đâu các bạn ạ. Rất nhiều trong đó là những chuyện kiểu ghen tuông yêu đương thất tình nói chung là cơ bản như ăn ngủ đụ ịa thôi. Nhưng đọc rồi mới hiểu sao Nhật lại trở thành một dân tộc vkl như vậy. Không phải hoa mỹ, chính là sự đơn giản nguyên thủy này. Đọc một lèo Vạn diệp tập xong thấy choáng váng con người, lòng thầm khát khao giá Việt Nam có một tuyển tập như vậy, có lẽ dân tộc đã khác.

  1. Tâm – Marina Tsvetaeva

Cuốn này, theo một nghĩa nào đó, cũng hết sức cơ bản. Dù nó làm màu tột độ, hoang tưởng tột độ, nhưng nó giống một trạng thái cơ bản thế này: điên. Một người phụ nữ phát điên với cuộc sống, sẵn sàng cởi truồng chạy ra trước thế giới, gào rú như người nguyên thủy trước bao nỗi đau. Tôi hâm mộ ghê lắm bởi bản thân tôi chưa bao giờ được hét hết cỡ như thế, cả theo nghĩa đen lẫn nghĩa bóng.

  1. Chiến tranh và hòa bình

Năm 16 tuổi tôi đọc Anna Karenina (vì là cuốn sách số 1 theo bình chọn của các nhà văn mà). Khi một bạn chuyên Văn lớp bên cạnh hỏi cuốn đó thế nào, tôi vẫn nhớ mình đáp: “Dở hơi”. Một dàn toàn các nhân vật hãm lô, trằn trọc về những vấn đề hãm lô! Vì ấn tượng đó mà rất nhiều năm tiếp theo tôi không đọc Tolstoy. Mãi năm ngoái, vì có một cuốn tiểu luận nên mới thử đọc lại và cảm giác giống như gặp lại một người mà ta đã hiểu lầm, một người ta ghét mặc dù họ giống hệt ta. Thế nên, năm nay tôi mới đọc Chiến tranh và hòa bình.

Vẫn như vậy, những nhân vật hết sức hãm lô (có lẽ phản ánh tâm trạng vừa yêu vừa ghét phụ nữ của Tolstoy) với những dằn vặt hãm lô. Thế nhưng, khác hẳn tâm trạng khi đọc Anna Karenina, lần này, trong Chiến tranh và hòa bình, tôi đã lịm di trong niềm sung sướng, giống như khi ngắm một ngọn núi. Cuốn sách này đúng như một ngọn núi vậy. Ta chiêm bái nó với tất cả những gì tạo nên nó. Những thứ vụn vặt nhất, ở một góc nhìn mới, đã làm sáng rõ mọi thứ. Tôi đã không ít lần bật khóc khi đọc cuốn sách. Chân lý, người bạn cao cả đã luôn ở đây. Chỉ là ta trước đây không thấy.

  1. Casanova ở Bolzano

Ai hỏi tôi thích nhà văn nào nhất, tôi không bao giờ trả lời được. Nhưng nếu cho phép kể ra một list thì Sándor hẳn phải nằm ở top 5. Tôi yêu mọi cuốn sách tôi đã đọc của Sándor. Sándor thật sự là sự tinh tế đến từng từ. Không phải phóng đại đâu. Chính xác là từng từ. Trong vô vàn các nhà văn đã đọc, kể cả Nabokov, tôi chưa từng thấy ai sử dụng tình từ chuẩn xác như Sándor. Nó thỏa mãn vượt mức một người OCD nặng như tôi. Chau chuốt, cầu kỳ đến từng câu, nhưng ai dám nói nói tượng David của Michelangelo là giả tạo? Trời ơi tôi muốn hét lên với tất cả những bạn cùng gu đọc rằng hãy đọc Sándor. Nó đích thị là sự ân sủng về câu từ, về câu chuyện và trên hết là tình cảm con người. Hết lần này tới lần khác, tôi vận dụng mọi khả năng tượng tượng của mình để rồi tâm phục khẩu phục để Sándor vượt qua một lần nữa. Chỉ có thể thở dài, lắc đầu và cười mãn nguyện thôi hoho.

  1. Bảo tàng ngây thơ

Sẽ có người thậm ghét cuốn này. Đồng ý thôi, ngôn tình phải gọi bằng cụ. Và những người, ở một hướng nhìn khác, thông cảm với nó, đồng cảm với nó. Cùng với nó, ta ngồi xuống, nhìn vào mắt nhau, không cần nói gì, và hiểu nhau. Cái này tùy gu à. Một người ưa sến sẩm như tôi rõ ràng là chịu được nó. Nhưng không chỉ riêng sến sẩm, tôi yêu cái hợp lý ẩn dưới cái phi lý bề mặt của nó. Sự hợp lý trong cái phi lý của tình yêu. Mặc dù tác giả năm lần bảy lượt cố giải thích rằng tại sao cái việc anh chàng ngồi ăn tối trong nhiều năm trời như vậy là hợp lý thì riêng với tôi, chẳng cần phải giải thích gì cả. Nó phải thế. Hiển nhiên là phải thế.

  1. Vũ điệu quỷ Satan

Thật sự là tôi đã mong chờ nhiều hơn ở cuốn sách này. Mong chờ nó rối loạn hơn, hùng vĩ hơn, một mê cung khổng lồ. Nhưng càng theo thời gian, tôi lại càng thích cuốn này. Giống như phim của Tarkovsky, tôi lạc vào màn sương vô định của nó. Và hình ảnh tuyệt đẹp đó lần nào cũng xuất hiện như ảo cảnh trên Solaris. Nhìn lại thì, nếu như là một cuốn khác như Chiến tranh và chiến tranh mà tôi từng mong muốn, tôi sẽ không có được cảm giác mênh mông êm dịu đến thế này. Ôi giá như Tarkovsky làm phim từ sách của Krasznahorkai. Chẳng phải hai người rất giống nhau sao. Bỏ lại sau lưng tất cả những hỗn loạn mù mờ, một cảnh đẹp không ngờ, luôn khiến tôi không thể tin nổi, u mê, mụ mị đi, bỗng hiện ra. Ôi hai người đàn ông mà tôi đều rất ngưỡng mộ.

  1. Aliss at the Fire – Jon Fosse

Jon Fosse là một kiểu sương mờ khác. Một trạng thái luôn nằm giữa tỉnh và điên. Ở đó, các ranh giới bị gỡ xuống. Người ta được giải thoát khỏi mọi thứ. Trôi lờ lững giữa đám sương. Hình ảnh nổi bật bất ngờ xuất hiện ở Tarkovsky và Krasznahorkai ở đây bị kéo giãn ra mãi. Tôi, lần này, trong khi đọc sách, lại được nằm ở đúng vị trí của cô bé trong Vũ điệu quỷ Satan.

  1. Tazaki Tsukuru không màu và những năm tháng hành hương

Qua top 10 rồi nhưng vẫn phải viết thêm. Và do đó, viết ngắn thôi vậy. Lý do phải viết thêm vì sau bao năm hay mua vui về Murakami (dù thật sự không ác ý vì tôi thật lòng yêu Rừng Nauy), thì nay tôi thích ông ấy thật. Cuốn sách mà nhiều bạn bè tôi chê tả chê tơi nhưng năm vừa qua, thiên thời địa lợi nhân hòa với tôi, nên tự dưng thấy nhiều cái mới hoho. Nói chung là cái ông Murakami này cứ bỏ hiện thực huyền ảo, sống chân thực đi thì cũng được lắm.

  1. Muốn an được an

Tên sách nghe đã thấy sáo mòn rồi. Đọc vào ban đầu cũng thấy sáo mòn nốt. Nhưng thầy Hạnh, bất chấp sự mỉa mai của rất nhiều bạn tôi, vẫn luôn mang tới cho tôi những cái rất mới từ những cái rất cũ. Mà tôi xin tự cao tự đại rằng mình là người đọc nhiều và đa dạng đấy. Bể học mênh mông, mênh mông ngay cả trong một hạt cát.

 

  1. Phàm nhân tu tiên

Cuốn này vì ngốn của tôi mất mấy tháng. Mất nhiều thời gian như thế nên phải cho vào list chứ =))) Nói đùa vậy thôi. Ừ thì nó là một truyện giải trí của Trung Quốc, câu chuyện cứ lặp đi lặp lại phát nản cả lên nhưng đúng là sự thay đổi về lượng dẫn tới sự thay đổi về chất, dù là cái lượng ở đây thì lớn vô cùng mà cái chất chỉ thay đổi tí ti nhưng tí ti cũng là tí ti đó =)) Một thể loại mới, một không gian mới, cũng đáng để thử lắm chứ 😉)

Chấm sao chút:

Đã có 2 người chấm, trung bình 5 sao.

Hãy là ngôi sao đầu tiên của chúng tôi <3

Người góp chữ

Bùi An Bình
Các bài viết khác

Một người thích đọc sách nhưng không thích mô tả bản thân.